Quan hệ lao động trong DN: Hãy biến đình công thành... thông thường

Thứ năm - 02/05/2013 08:40

 Thiết lập cơ chế để xử lý tranh chấp trong sử dụng lao động nhằm tăng cường mối quan hệ giữa lao động và giới chủ, tạo mối quan hệ lao động (QHLĐ) hài hòa đang là mục tiêu của VN. Đặc biệt, hãy coi đình công, bãi công là chuyện bình thường để giải quyết tranh chấp lao động.

 
Quan hệ lao động cần phải được thiết lập chặt chẽ và thông suốt từ trên xuống dưới,
từ Trung ương tới cơ sở

Bên cạnh những nguyên nhân cố hữu như: thu nhập thấp, mức lương chưa tương xứng, điều kiện làm việc, ăn, ở… của người lao động (NLĐ) được xem là nguồn cơn của các cuộc đình công, bãi công trong thời gian qua. Những vấn đề khác như: kỹ năng nghề của NLĐ, vai trò của giới sử dụng lao động (SDLĐ) trong luật, cơ chế lương… cũng được xem là những “tác nhân” gây ra hiện tượng “cơm không lành, canh không ngọt” trong mối quan hệ chủ - thợ hiện nay.

Bất cập kỹ năng nghề của NLĐ

Theo Bộ LĐTBXH, hiện nay VN có khoảng trên 51,3 triệu người từ 15 tuổi trở lên thuộc lực lượng lao động. Số lao động này chiếm 58,4% tổng dân số. Lực lượng lao động chủ yếu tập trung ở khu vực nông thôn (chiếm 71,5%).Theo thống kê, lao động qua đào tạo nghề, gồm cả dạy nghề chính quy và thường xuyên, bao gồm dạy nghề dưới 3 tháng, trong đó có dạy nghệ cho nông dân và tại DN chiếm 32% và lao động qua đào tạo chiếm khoảng 40% trong tổng số lực lượng lao động.

Theo đánh giá của các DN, 80-85% số lao động qua đào tạo nghề được sử dụng đúng trình độ đào tạo, 30% có kỹ năng nghề khá trở lên. Ở một số nghề như: hàn, dịch vụ nhà hàng, nấu ăn, thủy thủ tàu biển, thuyền trưởng và một số nghề thuộc lĩnh vực viễn thông kỹ năng nghề của lao động VN thậm chí đã đạt chuẩn quốc tế.

Tuy nhiên, nếu nhìn vào tổng thể, lao động qua đào tạo nghề của VN, nhất là lao động có trình độ cao còn chiếm tỉ lệ thấp trong lực lượng lao động. Kỹ năng nghề bao gồm cả kỹ năng mềm của lao động VN chưa đáp ứng được mong muốn của các DN và thị trường lao động trong nước cũng như thị trường lao động quốc tế. Kỹ năng làm việc theo tổ, nhóm, làm việc trong môi trường đa văn hóa của lao động VN còn khoảng cách khá xa so với lao động các nước trong khu vực. Điều này ảnh hưởng tới năng suất, chất lượng và hiệu quả lao động nói chung. Vì vậy, nâng cao kỹ năng nghề cho lao động DN đang là đòi hỏi cấp bách, được sự quan tâm đặc biệt của Chính phủ.

Một vấn đề khác cũng ảnh hưởng tới chất lượng tay nghề của NLĐ là từ khi cho phép liên thông dạy nghề, 80% số công nhân tay nghề cao đều có xu hướng học liên thông lên đại học, vì vậy hiện nay các DN muốn tuyển được lao đông có tay nghề rất khó khăn. Mặt khác, hầu hết các DN FDI đều mang theo các dây chuyền công nghệ mới nhưng chỉ cho lao động làm công việc lắp ráp nên tay nghề không được cải thiện…

Vai trò của giới SDLĐ trong luật còn mờ nhạt

Bên cạnh những bất cập trong kỹ năng nghề của NLĐ, bản thân những quy định trong luật về giới SDLĐ hiện cũng chưa được rõ ràng khiến các cơ chế giải quyết tranh chấp lao động gặp nhiều khó khăn.

Theo ông Phùng Quang Huy - Giám đốc Văn phòng giới SDLĐ thuộc VCCI, hiện tại, trong luật chỉ mới xác định VCCI là đại diện cho người SDLĐ ở cấp trung ương, còn cấp ngành, cấp địa phương là đơn vị nào đại diện vẫn chưa nói rõ. Theo ông Huy, ở các cấp địa phương nên để các Hiệp hội DN đại diện cho giới SDLĐ trong mối quan hệ lao động (QHLĐ).

Ngoài ra, theo ông Huy cơ chế lương tối thiểu đang ảnh hưởng rất lớn đến sự sống còn của DN, do vậy giới SDLĐ kiến nghị lộ trình tăng lương cần thông báo trước 6 tháng để DN chủ động xây dựng kế hoạch. “Mặc dù 2012 là một năm rất nhiều thách thức với các DN nhưng Chính phủ vẫn quyết định điều chỉnh tăng lương tối thiểu khiến các khu vực DN sử dụng nhiều lao động bị ảnh hưởng rất lớn. Theo khảo sát của VCCI, 70% DN giải thể hoặc thu hẹp sản xuất là do vấn đề không thể trả lương cho NLĐ” - ông Huy nói.

Cùng quan điểm, ông Đào Ngọc Nam – Văn phòng giới SDLĐ, Hiệp hội DN tỉnh Hưng Yên cho rằng, Nhà nước cần luật hóa cụ thể vai trò, vị trí của tổ chức đại diện người SDLĐ trong các Nghị định hướng dẫn thực hiện một số điều của Bộ luật lao động. Vai trò, vị trí của tổ chức đại diện người SDLĐ phải được đưa vào Bộ luật lao động ngang với vai trò, vị trí của tổ chức đại diện NLĐ.

Thực tế, trong Bộ luật lao động mới sẽ có hiệu lực từ 1/5/2013, vai trò của giới chủ cũng đã được nhắc tới song vẫn còn ít. Vì vậy, giới SDLĐ đang hi vọng vào những nghị định, hướng dẫn thi hành luật sẽ làm rõ những vấn đề này hơn. Điều này cũng được bà Phạm Thị Hải Chuyền - Bộ Trưởng Bộ LĐTBXH khẳng định: Trong quá trình xây dựng nghị đinh, bộ đã và đang tiếp tục xin ý kiến của các bên liên quan để cả chủ SDLĐ, NLĐ có thể tham gia quá trình soạn thảo để có thể xây dựng QHLĐ hài hòa, tiến bộ, vì lợi ích chung của các bên.

Hài hòa cách nào ?

Mổ xẻ tình hình QHLĐ hiện nay, ông Gyorgy Janos Sziraczki - Giám đốc Văn phòng ILO VN cho rằng, trong một thời gian dài, mối quan tâm về QHLĐ tại VN tập trung vào nhiều khía cạnh tiêu cực, trong đó có vấn đề đình công tự phát. Rất nhiều nỗ lực được thực hiện chủ yếu là để giảm số lượng các cuộc đình công. “Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy rằng điều này không giải quyết được vấn đề. Vì vậy VN cần những nỗ lực nhằm thúc đẩy và khuyến khích các tương tác QHLĐ chủ động, sao cho "năng lượng" to lớn từ các cuộc đình công tự phát có thể được chuyển đối thành những hành động có tính xây dựng hơn” - ông Gyorgy Janos Sziraczki khẳng định.

Giải pháp chính giải quyết vấn đề QHLĐ ở VN nằm trong việc hướng các tranh chấp lao động diễn ra theo cách thông thường. Tức là Chính phủ cần có nhiều chương trình khuyến khích, hỗ trợ quá trình này. NLĐ cần làm chủ công đoàn và công đoàn làm việc vì họ, là tiếng nói của họ. Trên thực tế, người SDLĐ trên toàn thế giới cũng đã nhận ra rằng năng suất lao động phụ thuộc vào sự cam kết và lòng trung thành của NLĐ. “Vì vậy, QHLĐ lành mạnh với thương lượng tập thể, đối thoại xã hội, và tiến trình cùng thủ tục giải quyết tranh chấp là những điều thiết yếu để giải quyết vấn đề này” - Ông Gyorgy Janos Sziraczki nhấn mạnh.

Bà Phạm Thị Hải Chuyền - Bộ Trưởng Bộ LĐTBXH: 
9 giải pháp nâng cao kỹ năng nghề

Tại Quyết định số 630/QĐ – LĐTBXH phê duyệt Chiến lược phát triển dạy nghề thời kỳ 2011-2020, Chính phủ đã xác định mục tiêu: Đến năm 2020, dạy nghề đáp ứng được nhu cầu của thị trường lao động cả về số lượng và chất lượng… Để đạt được các mục tiêu, cần thực hiện đồng bộ 9 giải pháp: Đổi mới quản lý nhà nước về dạy nghề; Phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý đào tạo nghề; Xây dựng khung trình độ nghề quốc gia; Phát triển chương trình, giáo trình; Tăng cường cơ sở vật chất và thiết bị dạy nghề; Kiểm soát đảm bảo chất lượng dạy nghề bao gồm: kiểm định chất lượng dạy nghề, đánh giá cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia…; Gắn kết giữa dạy nghề với thị trường lao động và sự tham gia của DN, chủ yếu là tăng cường hợp tác giữa các cơ sở đào tạo nghề với khu vực tư nhân; Nâng cao nhận thức về phát triển dạy nghề; Đẩy mạnh hợp tác quốc tế về dạy nghề…

TS Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI: 
Tăng cường tiếng nói đại diện người SDLĐ

Trong thời gian qua, VCCI đã đề xuất xây dựng các nghị định hướng dẫn thực hiện một số điều của Bộ luật lao động trên cơ sở đánh giá các dự thảo nghị định kết hợp với việc lấy ý kiến trực tiếp đại diện các Hiệp hội DN cũng như chủ SDLĐ trong cả nước.

Với chức năng là tổ chức quốc gia đại diện người SDLĐ tại VN, VCCI đã tập hợp DN và các Hiệp hội DN để xúc tiến các hoạt động phát triển DN. Tăng cường khả năng kinh doanh, mở rộng giao lưu và hội nhập kinh tế thế giới cũng như bảo vệ các quyền lợi ích chính đáng của người SDLĐ. Đặc biệt, sự phát triển rất đáng kể của các DN hiện nay, nhất là số lượng các DN FDI, đòi hỏi cấp thiết cần phải có tiếng nói đại diện cho người SDLĐ ở cấp cơ sở để chia sẻ thông tin và bảo vệ quyền lợi cho người SDLĐ.

Bên cạnh đó, trong điều kiện kinh tế hiện nay, nếu chủ SDLĐ thiếu kiến thức về luật pháp SDLĐ, thiếu kỹ năng quản lý lao động tất yếu sẽ dẫn tới năng suất thấp, khả năng đảm bảo ATVSLĐ cho NLĐ kém, điều này sẽ dẫn tới khả năng cạnh tranh và QHLĐ trong DN cũng sẽ thấp.

Ông Nguyễn Hoà Bình - Phó Chủ tịch thường trực Tổng LĐLĐ VN: 
DN muốn phát triển cần quan tâm tới NLĐ

Trong QHLĐ chúng ta biết rằng người SDLĐ và NLĐ là hai chủ thể quan trọng. Tuy nhiên, NLĐ luôn luôn ở thế yếu.

Chính vì vậy, trong quy định của pháp luật, Nhà nước cũng đã thấy được đặc điểm đó cho nên mới có quy định, thể chế về chính trị coi công đoàn là người đại diện cho NLĐ. Nếu nhìn về mặt hình thức có thể nghĩ rằng NLĐ được bảo vệ nhiều hơn... Nhưng NLĐ chính là nguồn lực để thúc đẩy DN phát triển. Vì vậy, theo tôi chăm lo cho NLĐ yên tâm sản xuất, gắn bó với DN cũng là quy chế pháp luật cần thiết.

Hơn nữa, tôi cho rằng QHLĐ cần phải được thiết lập chặt chẽ và thông suốt từ trên xuống dưới, từ trung ương tới cơ sở. Tuy nhiên, dù chúng ta đã có Hội đồng ở cấp quốc gia, nhưng ở cấp tỉnh thì lại chưa rõ. Chẳng hạn đại diện cho người SDLĐ còn rất khác nhau, có địa phương là VCCI, có nơi là Liên minh HTX...

Quốc Anh thực hiện


Nguồn tin: (DĐDN)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Thống kê truy cập

  • Đang truy cập: 10
  • Hôm nay: 893
  • Tháng hiện tại: 13512
  • Tổng lượt truy cập: 5440630
DN thành viên
HTX Rạch Gầm
Cty CP Đầu tư & Xây dựng TG
Mobifone

Thủ tục tham gia

Ebook "Cẩm nang văn bản pháp luật dành cho doanh nghiệp"

 Tải về Ebook "Cẩm nang văn bản pháp luật dành cho doanh nghiệp"


Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật của Tiền Giang

Nhằm giúp cho các doanh nghiệp thuận tiện hơn trong việc nắm bắt các văn bản pháp luật có liên quan đến hoạt động của Doanh nghiệp. 
Trong cuốn sách điện tử này, chúng tôi đã tập hợp các văn bản pháp quy thuộc gần 50 bộ Luật, Luật có liên quan mật thiết đến hoạt động của doanh nghiệp và sắp xếp thành 41 thư mục chính để thuận tiện cho việc tra cứu tài liệu. Chúng tôi tin tưởng rằng đây sẽ là tài liệu tham khảo rất hữu ích cho mỗi doanh nghiệp trong quá trình quản lý, điều hành doanh nghiệp.

Toàn cảnh Hội nghị Xúc tiến Đầu tư tỉnh Tiền Giang năm 2018